10 Ocak 2018 Çarşamba

Şan-Şohreta Kawa Nemir: Himehima Haîkûyan

Morana Gerdûnê
kelam
Mîna însanan her kitêbek jî ya dewrekê ye. Hinek yên sala herbê ne, hinek yên sala berfa sor, hinek yên salên sirgûnîyê, hinek jî yên sala rûtûrepalbûnê û xelayê..

Divê xwendevanên bi dehan salên din yên Morana Gerdûnê ya Kawa Nemir zanibin ku piştî çapa wê ya Cotmeha 2017'an, di zivistana ku salê bi sala pêş de girêdide de li welêt barana boş nebarîyabû û hewaya hişk û biring û ezmanê çik î sayî tirseke mezin ya pergendebûnê xistibû dilên cotkar û karkeran.


Kêfxweşên ku her sal digotin ''sal mij e kodik tije'', wê salê nizanibûn ku şairekî mij û moran giş bi ser xwe de top kiriye û kodik jî tenê daye destê xwendevanan. Nexwe gava bavê min got ''Ku çend royên din jî wanî here û baran nebare, milet e perîşan bibe'' minê Morana Gerdûnê raberî wî bikira û bigota ''Çilk û çipikên baranê gî li vir in, loma baran nabare..''

Bo bavê min xeman nexwe û nebêje ''Kurê min qaf leqandîye, ji îşên Xwedê xeber dide êdî'' min Morana Gerdûnê xist destê xwe û di îro Çarşem ya xweşbihar de ez ji mal derketim, çûm hilkişîyam Kela Rihayê.

Morana Gerdûnê
dizê baranê

Nemir di jêrenotekê de dîyar dike ku di 24'ê Gelawêja 2015'an de li Hepsa Mîdyadê - çi qewî wî Bendîxaneya Mîdyadê nenivîsîbû! - dest bi nivîsîna haîkûyan kiriye. Piştî 66 hebên pêşîn yên li bendîxaneyê, wî 234 haîkûyên din jî li Amed, Stembol, Mêrdîn û Batmanê nivîsîne.

Yên Mamoste Berken Bereh jê derxîne, wekî din min haîkû pir nedîtine. Loma nivîsîn li dera han, ez ûsila xwendina haîkûyan pir nizanim. Bi rastî meriv çito dixwîne van 17 kîteyên ji gotina kurt û kurmancî jî pir kintir? Divê meriv çendekan bixwîne û bisekine yan ji sêrî heta talîyê dîrekt here? 

Ê min, ku min dest bi xwendina haîkûyên Kawa Nemir kir, ez heta ya 54'an bêrawest û hinekî bi acizî hatim: bûka baranê / kembera xwe girt şidand / gede dikenin'' Ez di vê haîkûyê de sekînim, min nîşanek li kêleka haîkûyê danî û dûre min serî xwe rakir û ji Kela Rihayê li erd û ezmên nihêrî. ''Wayyyy'', min got.. ''Bûka baranê kembera xwe girt û şidand ha, suppeerrr..''

Di haîkûya 56'an de bişîrim: ''Lê gula şêstper / şan-şohreta derdê min / bo dibişkîvî?'' Xwendevanekî Mamoste Mizgin Arslanê ew li pêş kamerayan gotibû û vîdeoya wî li ser profîlên Kurmancan vîral bûbû. Min jî di dilê xwe de gotibû ku ''Hey zarok, tu hîn mitikek î lan, ku tu bi eşqê, bi kula pênceper ketî ezê bibînim te û şan û şohreta derdê te..''


Morana Gerdûnê
qey
Hinekî jiber esnafîya min ya min bi qasî deh salan e herhal, ez di kirîn-firotana di navbera xwendevanan û nivîskaran de xwendevanan tim di ser nivîskaran re digirim: Ku nivîskar diêşe, xwendevan deh qat diêşe, ku nivîskar difire xwendevan sed qat difire bi min. Loma di haîkûya 89'an de, ''ku helbest xweş be / yê şahadezor ez im / ez dinivîsim'' bû nirçenirça min û min li kêlekê bi heqê xwendevanîyê, ''ku helbest xweş be / î pê digire ez im / qey ez dixwînim'' nivîsî.

Xwendevanîya ku ez kiribûm haîkû-kar pişikê min rakir hema û min anî xwe li çend risteyên din jî rakişand.

''Çiraya jûra / Şener Ozmenî geş / dike romanan'' nivîsîbû Kawa Nemir di haîkûya 116'an de, min dîsa bi nirçenirç ''Qelema destê / Şener-î Ozmên e / xetan xem dike'' nivîsî li kêleke. Min 16 kîte hejmartin di vê haîkûyê de û min xwe li 16 kîteyan danî. 

''Fira kevokan / Çima tînî bîra min / Nisêbînê, lê?'' nivîsîbû Kawa Nemir di haîkûya 138'an de, bi nirçenirçeke ku gurmegurm jê dihat, ''fira kevokan / çira tîna bîra min / Kobanîyê lo?'' min nivîsî û ser kevokên dema wê herba giran newêribûn hidûd derbaz bikirana fikirîm hinekî. 


Morana Gerdûnê
çelengî
Ha berî wê, Nemir di haîkûya 120'an de ''wêne kişand / li binê dara gumreh / wî destê bedew'' nivîsîbû. Kurmancên bi fotografan re eleqedar in di navbera ''wênegirtin'' û ''wênekişandin''ê de darin û tên. Bi qasî dibînim û dibihîsim piranîya wênehezan dibêjin ''wêne kişandin'' şaş e li gor qaîdeyên Kurmancî, divê ''wêne girtin'' be ew gotin. Berê bûya minê fotografa ve haîkûyê bikişanda, lê min wêneya wê girt û di ber xwe de got ezê pê li civatên edebî forsên xwe biavêjim ku hînga yekî negotîye li gor mantiqa Kurmancî fors nayên avêtin, tên çêkirin...

Di du haîkuyan de Nemir bangî Selîm Temo dikir û li binê yekê 1982 nivîsîbû, li binê ya din jî 2016. Her du sal sirên çi bi xwe re digerandin min pir meraq kir, lê min têdernexist.

Dûre di haîkûya 167'an de ''titûna Erol / ji binê zemanan tê / ez danavî bûm'' nivîsîbû Kawa Nemir. Min di ber xwe de got ''Eger va Erol Şaybak ê ku ez nas dikim e, gerek ez yekî bi wî vedim'': ''Ew dengê Erol / Ji Yûtibê tê dîsa / ka opozîsyon?''

Di haîkûya 176'an de bi ''tu tim siwar be / nûrenûra porê te / lo, besî min e!'' nivîsîbû Nemir. Îşareta favorîyeke min bû va haîkûya. Min Morana Gerdûnê danî hêlekê û vekir ji Koma Wetan - Hesen Bira guhdar kir çend caran li ser hev. Siwarbûn li Hesen jî dihat û norenora porê wî bû jî. 


qismet
Ez bi ruhê xwe yê li Kela Rihayê bi rockê ketibû li Morana Gerdûnê vegerîyam ku di haîkûya 180'yî de min şopa Sebra Dila ya Xelîl Xemgîn dît bêmane û bû tîqetîqa min: ''Ji lêvên mêran / dibare şer, ramûsan / wer, wer, wer, were!..'' nivîsîbû Kawa Nemir. Min Sebra Dila jî vekir avêt ber guhên xwe. Stranê û haîkûyê bi hev re kiribûn ku ez xwe li daweta xwe bi jineke Japon re zewicî xeyal bikim. Min anî li ber wê haîkûyê jî wanî nivîsî: ''Xelîl xemgîn e / çavên reş kanya kilan / her, her, her, herê!..''


Axirî ku haîkû qedîyan min dît azana esir e dixwîne û ez ji kelê daketim xwarê. Berê nêta min hebû ez kitêbê li kelê deynim, lê paşê min got ku keda Bîlal Korkut di vê kitêbê de pir e, nivîskêr kitêb îthafî wî kiriye, ez jî bi xêr û xatira xwendevanîyê notên xwe yên li ser kitêbê îthafî wî bikim.


Kawa Nemir
îthaf
''Va kitêba di destê te de li Dîyarbekirê hatiye kirîn, li Kela Rihayê hatiye xwendin û bo Bilal Korkut yê ji para pirtûkê nemaye, ber bi Stenbolê hatiye şandin'' min nivîsî li ser kitêbê û kitêb da kargoyê. Paşê ez ji hêla Gola Xelîl û Rehman haîkû haîkû ber bi mal meşîyam ku wê royê, wê şevê jî wer werga dinê bêewr, bêbaran. 

Çile 2018, Riha

4 yorum:

  1. Dest û dilê te saxbe keko, ez kêfxwesbûm. Her ku diçe qedrê li cem min bilintir dibe.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kekê Bîlal,

      Ez jî kêfweş bûm, li ser seran ser çavan î. Ji rojên dijwar re Bilal Korkut divê. Hez û hurmet.

      Sil
  2. Kawa jî sewa xwe farqlî nîşan de, xwe re zimanekî li ber xwe de derdixe. We bi salan Kawa, Şener Ozmen, Firat Cewerî wusa mezin kir ku, tişteki nedîti. Yek jî hebú navê wî nayê bîra şervanên li Kobanê şet rikin re dida çêran. Saltira din romana şerê Kobanê nivîsand. Ax pere ax.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Her nivîskarekî/ê tarzeke wî/wê heye. Ez pirtir li berhemenê dinêrim, ne li nivîskarê/a berhemê. De îcar te gotîy pere.. Di Kurmancî de ti nivîskarekî pereyên mezin qezenc kirine tune ne bi min.

      Sil

Related Posts with Thumbnails