PERXUDRES*

Ez domanê mensûbê aîleya Elewî-Kurdê Çewlîgî ya. Malesef zêdeyî ez bi Tirkî bîya pîl. Amnanî 4 aşme Karêr dewa Darebî, mezra Axakû de bi Kurdî bî, payîz, zimistan û bihar zî merkezê Çewlîg de seba wendene bi Tirkî bî. Keyê ma de zêde Tirkî ameynê qesî kerdene. Maye û pîyê mi ra zêde, 9 wayanê mi dormeleyê mi de bî. Zafanê wayê mi şîbî mektebê Tirkan, seba ney zî tesîrê Tirkî keyê de giran bî. Zazakî û Kurmancî zî her daîm telewe de bî. Karêr de cemxane de reyberê ma Sêwas ra ameynê û Kurmanc bî. Pîr, reyberê ma yê Sêwasic gulbangê xo zafeyî Kurmancî cinitêne. Zaten, gulbangê Kurdî Meraş ra bige hetano Efrîn, Efrîn ra bige hetano Erdexan, Erdexan ra bige hetano Sêwas, heme yew ê. Wexto ke maye û pîyê mi kilaman vatenê yan zî lornayêne zafeyî Kurmancî vatenê û lornayêne. Veyvê ma de Zazakî ra zêde Kurmancî kilamî ameynê vatêne. Tirkî zî kewtêne mîyan tabî. Karêr, 21 dewî Kurd Elewî, eşîra Xormekan ra murekeb o. Ney dewan ra 16 bi Zazakî, 5 dewe bi Kurmancî qal kenî. Seranê mabeynê 1988-1...

Sera 1987 de, sebebê ekonomîye ra ma Çewlîg ra bar kerd ameyîme Mêrsîn. Ey seran de 9 wayanê mi ra peyênê, Songul, hemşîra bî û dewa Arslankoyê Mêrsînî de gurîyaynê. Mabeynê Arslankoy û Mêrsîn nêzdîyê 60 kîlometre bî. Her aşme ez şîyene lewê waya xo Songul e. Dewa Arslankoy dewê de namdar a, Koyê Torosan de en berz raqim de ya. 1960 -1980 çepkirî hezdar bîyê dewe de, 1990 pey Tirkperestî dest dano ser dewe. 2017 de wexto ke mi dest bi teqîbê dersanê Kurdî kerd ez û Cuma Karaağaç, serokê Zaza-Dera Mêrsînî ma yewbinî şinasna. A semed ra ez rew rew şîyêne ameynê Zaza-Derê. Rojê ez û Cuma Beg nuştenê ro Zaza-Der de yew peyayo 40-45 sere kewt zere. Derg bî, yew hawayo lumpen ser de bî. Selam da nuşt ro, vile de kolyeya Asena ca de bala mi ant bî. Zaza-Der de esnaf ra, burokrasî ra zaf kesî mi dîbî, zafeyî zî wîna meraqê mi antêne.   Mi bi ters pers kerd, mi vat: ‘’Cuma Beg no kam o?’’ Va ‘’Arslankoy ra endamê Zaza-Derî yo.’’ Şaş menda û şaşmendîşê mi ayan bî. Zaf meraqê mi ant tabî. Ser...

Ez û erebeyê mi Bro ma seba Kurdî kewtîme rayan la Çerkez zî ma dî, bîme meymanê Çerkezan zî. Herhal di qewmê wayîrê esalet giranî Tirkîya, Kurd û Çerkez ê. Ez zaf memnun bîya bi naskerdena Çerkezan. Hesasîyetê înan zî bi ziwan û tarîx zê ma Kurdan zêde yo. Ey zî Tirkperestî ra qasê heme milletê Tirkîya şîkayetkar ê. Se? Kombîyayîşê mîyan netewe bî sera 2019 de, Stenbol Universîteya Bîlgî de kombîyayîş virazîya. Profesor Doktor Bülent Bilmez serokatîya gureyî kerdîne. Bülent Bilmez, Dersîm ra yo, Zanîngeha Bilgi de beşa tarix de serokatîye keno. Serê Terteleyê Dersîmî gurîyeno û raporê ey zî muhîm ê. Ewrupa ra zî him desteg girewtene him zî rapor hadre kerdîne seba Yewîtîya Ewrupayî. Ney rapor zî serê ziwanê Kurdî, Çerkezî û Lazkî bî. Ey kombîyayîş de yew Çerkez ma yewbînî şinasna. Kafkas Dernekleri Federasyonu ra yew peyayê Kayseric, Pınarbaşıyic bî. Muhîmîya Pınarbaşı zafeyî Kurd û Çerkez ê. Osmanî mabeynê 1820-1880 de seba kontrola Kurdan, Çerkezan ardo Samsun ra heta Mêrsîn ca do î...

Ez û   Bro çend serîyo seba dersê ziwanê Kurdî rayan de yê. Nê, Bro, însan nîyo, o nameyê erebê mi no: Spî,  Clio  8 sere de 162,000 kîlometre kerdo. Rayan de her roj fekê mi de dua zêde beno. Ez dua û sîyaset musena, se? Mîsale, 2024 Temûze de ez kewta raya Sêwasê. Na wîlayet de, Qenqal, Xafik, Îmranli û Zara heme Kurmanc û Zaza yê. Zafeyê înan zî Elewî yê, û tayê Sunî Kurd zî estê. Ez wazena qezaya Zara ser çend qalan vacî. Mi uca de milli eğitim müdürü zîyaret kerd, milli eğtim müdürü, yanî mesûl û midûrê mektebanê qezaya Zara. Odeya midûr ze ocaxên Tirkê milîyetçî hadre bibî. Koşe de heykelê Asena bî, vergê înan, sembola ulkucîyan. Peyê meqam de zî heme beyraqê Tirkan aliqnayê bî. Midûr meqama xo ra uşt ra amê, lewê mi de nuşt ro. Meqam ra rawiştîş zehmet o seba burokratan, meqam îqtîdar o. E ke uşt ra ame lewê to de nîşt ro, manaya ney hûrmetkerdene yo. Sade soda û qehwe mi waşt û mi dest bi qala sebebê zîyareta xo kerd. ‘’Çewlig ra seba ziwanê Kurdî’’ ke mi fek ra v...