PERXUDRES*

Serê sibe saet di 07:04 an da alarm lêdikeve. Ez û qîza xwe şîyar dibin. Rutîna min ji bo kar, a wê ji bo mektebê destpê dike. Îro ji bo rojeka enerjîk ji Shahram Nazeri - Shirin Shirin vedikim ji telefona xwe. Em diranên xwe firçe dikin, cilên xwe li xwe dikin û derbazî mutfaxê dibin. Çenteyê qîza xwe hazir dikim, ne defter û kitab, kîjan fêkî, kîjan biskuvît, kîjan avdank.. Di dilê xwe da dibêjim ‘‘Xwedêyo kînga wê teşqeleyên min biqedin?!’’ Em derdikevin hêdî hêdî ji malê, kilîda malê û a erebê kontrol dikim, qîza min dipirse ji min, ‘‘Ezê kîjan solê pê bikim?’’ Kilîdê car din kontrol dikim û solên wê dikim nigên wê û solên xwe pê dikim û qîza min dibêje: ‘‘Mamîîîî, min avdanka xwe bîrva kir.’’ Kesereka kûûûûrrr dikişînim, solên xwe derdixim, dikevim hundir û avdankê digirim. Car din solên xwe pê dikim, derî kilîd dikim û em li erebê siwar dibin. Saeta  Silav û Gulav ê ye di Veng Radyo da. Digihîjin ber mektebê em, qîza min dibêje ‘’Çentê min giran e Mamîîî, bi min ra were’’ Ere...

Çi gava xewa min nayê radibim makîneya firaqan dişixulînim. Dengê avê, di makîneyê da dengê guherîna cîye avê, carna dengê ketina firaqekê aramîyê didin min. Îşev jî wer dibe, xew nakeve çavên min. Radibim derdora xwe top dikim, dibêjim qene nebe piçek din jî dibetilim. Qedeh, tebax, kase.. Di her odeyekê da tiştek, derim û têm, derim û têm, û makîne tijî dibe. Pêlî qumçeya makîneyê dikim û mêze dikim ku îşareta parlatici yê sor dibe, îşareta ji bo biriqandina firaqan.  Oxxx dibêm ‘‘Îşekî din jî heye heta ku makîneyê bidim şixulandin, ezê piçek din jî biwestim û rehettir razim.’’ Derim ji bo biriqandina firaqan deterjanê tînim, dikim hundirê makîneyê, qapaxê digirim û didim şixulandin. Ji dengê ewil da, ew dengê gava makîne dest pê dike û avê digire, ez sakîn dibim. Derim balîfeka nerm û betanîyeka tenik tinîm, hema li nêzî makîneyê li ser qoltixê xwe dirêj dikim. Dengê avê te, di nav makîneyê de dizivire, û hêdî hêdî çavên min têne girtin; dengê avê tê, makîne avê davêje ser firaq...

Rojeka havînê ye, Înî ye. Ji îş derdikevim û têm ber derîyê mala bavê xwe. Ez û bavê xwe ji Diyarbekir emê herin havîngeha me ya li Golê. Hin kêmanî hene, diya min a li Golê ji me xwestiye.   Nok, nîsk, çerez, qehwe, arvan, şekir, axirî full paket sebze, zêrzewad û zaxîre em bagajê tije dikin. Pir bi întîzam bi cîh dike bavê min û dibêje ‘‘Dila min, a giran bihêle ezê rakim.’’ Ez jî dibêjim ‘‘Baba, tu êdî ne xort î!’’ Wek her car bersîva min dide ‘‘Ê were em baz din, ka kî zora kê dibe?’’ Gava em eşyayan bi cîh dikin bêhna bavê min tê min. Xwêdan daye piçek, lê behna wî her daîm bi min xweş e. Em li erebeyê siwar dibin, ew erebeyê dajo. Zanim ji Eyşe Şanê ‘’Wey Dinyayê’’ pir hez dike, berê wê stranê vedikim jê ra.   Vedikim stranê, serê xwe çep dizivirînim, li ser dîreksîyonê destên wî yên mû-sipî dibînim. Bi mûyên sipî wê deqê fehm dikim ku ez çima ji roja Înîyê ewqas hez dikim: Bavê min her Înîyê ji Diyarbekirê dihat Golê û ez li benda wî disekinîyam. Bi muzîkên Eyşe Şanê em...

Tehtîl e, rojeka germ a havînê ye. Ez li Bodrumê li ber behrê me, bîraya xwe ya sar vedixwim. Hez dikim gava dikevim avê piçek serxweş bim. Berçavka xwe ya tavê derdixim, a behrê didim ber çavên xwe û wekî her tim carekê da xwe davêjim avê. Piçek ji sahilê dûr dikevim ku qîza min a bi xwarzîyên min ra dilîze ban min dike: ‘Mamîîî! Me masîyek girt! Zû were binêre!'' Ez derim ber wan. Masîyekî mirî, rengê wî grî, bi qasî çar pênc santîmî. Qîza min û hevalên wê diçin satilekî tînin û masî diavêjin nava wî. Vedigerim ajneya xwe ez jî. Di avê da komên masîyan dibînim. Derbaz dibin di ber min ra, mezin, biçûk, pahn, ziravik, tenik; aramîyekê didin dilê min. Nizanim ji çi ye bi dengê Koma Amed, Suslî Xanim lêdikeve di serê min da. Kêfa min jî li cî ye, dixwazim heya mecal nemîne ajne bikim. Mecal namîne, ji behrê derdikevim, têm ser xewlîya xwe rûdinim, li kitaba William Saroyan dinêrim. Çend hefteyên berê dîya min a Ermen û hevalên wê yên ji Erîvanê hatibûn behsa William Saroyan kiri...

Saet tê 5’an. Di serê min de hezar îş û teşxele dixwazim bigihijim mekteba qîza xwe.   Derdikevim ji xestê, dûr dikevim ji nexweşên rojên Duşemê pir in, li erebeya xwe siwar dibim û bi lezûbez diajom mektebê.  Di rê de Youtube xeberê dide ku îro Xidirelez e; gava wê mesajê dibînim ji tempoya îş û kar û doktorîyê derdikevim.  Qîza xwe ji mektebê digirim û em diçin marketê. Li marketê dibêjim ‘‘Qîza min, tu zanî îro Xidirelez e?’’, dibê ‘‘Ew çi ye Mamî?’’, dibêjim ‘‘Em çi dixwazin emê ser kaxizekê wek resim çêbikin û emê li binê dara gulekê veşêrin’’ Bi çavên xwe yên meraqdar ‘‘Êêêê, paşê?’’ dibê qîza min. Hêdîka diçim ber guhê wê û dibêm ‘‘Paşê wê perîyek were, tu çi dixwazî wîya çêke..’’  Çavên wê yên meraqdar îcar jî bi kelecanê dibiriqin û dibê ‘‘Zûûû, zûûû em herin malê û em resim çêbikin.’’  Em tên malê, û li salonê li ser maseyê ew li koşekî ez li koşekî em resmên xwestekên xwe çêdikin.  Qîza min ji nişkê ve serê xwe radike û bi endîşe dibêjie ‘‘Mamî, ...

Di erebeya xwe de li ser Pira Dîcleyê me. Baraneka pir dibare û ez nîvro ji kar derketime jibo hinek tiştên serêşîyê diçim qereqolê. Ji gujeguja baranê nexweşê min yê 19 salî Hesen tê ber çavê min. Tê bîra min, berîya du hefteyan bo kontrola kemoterapîyê hatibû odeya min. Bi birîna xwe û bi çavên xwe yên kesk û gir hatibû. Jiber baranê şil bibû. Min gotibû ‘’Ka were hindur rûne, tu şil bûyî, sar e îro.’’ Di devê derî de bi çavên xwe yên xweşik kenîyabû û gotibû ‘’Na, ez baş im xocam, ezê tiştekî bipirisim û biçim, otobusa min a Tetwanê radibe.’’ Bi israr min gotibû ‘’Temam were rûne, rûne, dûre bipirse’’ Hatibû û li ser pirsên wî, li ser pirsên min, pişta xwe vekiribû. Jiber birîna pişta wî bêhna mirîyan jê dihat. Pişta wî ne jiber baranê, jiber enfeksîyona birîna wî şil bibû. Min gotibû ‘’Tu bi vî şeklî nikarî herî Tetwanê.’’ Wî jî gotibû ‘’Na ezê biçim, dergîstîya min li benda min e, ne mimkûn e bimînim.'' Îro xeber dan min, gotin Hesen entûbe ye, nikare nefesê bistî.. Hew di...

20ê Adarê 1990. Dê û bavê min, ew û hevalên xwe tev jibo ku bi awayekî ‘’veşartî’’ Newrozê pîroz bikin, li Sûr ya Diyarbekir saloneka dawetê kîra dikin. Jibo neyên ferqkirin ji hevalên dê û bavê min yek dibe zava û yek dibe bûk. Xwedîyê salonê gava dibîne ku mesele ne dawet e, lê Newroz e dibêje ‘’Eyb e nabe heyran, ez jibo Newrozê pereyan ji we nastînim.’’ Bûk û zavayê wan dikevin salona belaş û daweteka nerast û pîrozkirineka rast destpê dike. Dîya min bi heml e, di meha 9an de ye, lê radibe govendan. Ne tenê govend, xwe di ser agirê Newrozê re jî diavêje. Jin mêr herkes ji dîya min re dibêje ‘’Ewqas nereqise, bes xwe bihejîne, tuyê bebikê li vir bînî dinê ha..’’ Li ser wan gotinan dîya min dibêje ''Doktor ji min re gotiye bebik dawîya Adarê tê dinê, ez jî jixwe dixwazim bira di Newrozê de were dinê, loma min berdin, ezê nesekinim.'' Heqet jî wer dibe. Polîs bi Newroza veşartî dihisin û tên salonê, hinekan digrin dibin, dîya min jî jiber sancîyên wê dibin xestê. Dîya ...

Li erebeya xwe siwar dibim û muzîka xwe eyar dikim. Îro rojeka bi hizûr e: Ji Mehmet Atlı, ji İssa Hassan yanî, Gula Dil vedikim. Çiqas pir hez dikim ji vê muzîkê, min derd û kulên xwe bîrva kirine, diçim manîkura xwe. Xweş e, çi xweş e dinya, dinya piçek sar e lê ne xem e, na!   Qelebalixek, trafîkeka pir dixuye li ser Pira Dîcleyê. ‘’Offf’’ dibêjim, ‘’ez ‘’nagihîjim randevuya manîkura xwe..’’ Trafîk ne trafîkeka normal e.  Pêşî ambulansekê dibînim, dûra li pişt ambulansê jinek. Disekinim. Jineka gênc, li dora 30 salî, dixwaze xwe ji pirê biavêje, bikuje xwe. Wek jina hew maye ji pirê bikeve, nola wê, dolbenda wê ya pembe jî hew maye ji porê wê yê reş bikeve.  Muzîkê digirim, erebeya xwe tam disekinînim, derdikevim ji erebeyê. Ewê birra jî xwe bikuje? Çima, çi hatiye serê wê eceb? Mêrê wê, mêrê wê xirabîyek kiriye! Naaaa, belkî nezewicandî ye, eceb yekî din tiştekî xirab anîye serê wê?  Pirs min ditirsînin. Jinik hêdîka, bi alîkarîya ewên ambulansê li ser pirê derba...

Qedehek şeraba din vedixwe dîya min, dest bi girîyê dike, digirî û di ber hêsirên xwe re dewam dike hêdî hêdî: ''Bavê min ji camîyê dernediket meha Remezanê. Ez biçûka malê kûçika malê bûm, sahûr û fitarên ku xwişkên min hazir dikirin, min dibirin, min dibirin di paceyên camîyê re didan bavê xwe. Min tenê destên wî didîtin, destên sipî bûn, destên narîn bûn. Xwarin ji destên min digirt, digot ‘’Eferim qîza min, sax bî, Xwedê ji te razî be’’ û pace digirt. Dawîya meha Remezanê, serê sibê li camîyê nimêja eîdê dikir û dihat malê.’’ Sakîn e, hinekî sakîn dikim dîya xwe, dixwazim hêsirên wê kêm bibin, dixwazim negirî û bêje; digirî û dibêje: ‘’Gava bavê min dihat malê her daîm ew û dîya min pev diçûn. Çi gava dengên wan bilind dibûn, dîya min jê re digot ‘’Miskow’’.. ‘’Miskow? Miskow çi ye?’’ dipirsim ji dîya xwe. ‘’Min jî pir meraq dikir, min digot qey jibo Misilmanên baş dibêjin Miskow. Çi digot min, min, min behsa çi dikir? Ecêb bû, di eîdan de ehbab û eqrabeyên herkesî hebûn, l...

Merheba! Ez Guhdar D., ew bû deh sal in doktorîyê dikim û nêzî du salan in hema bêje li onkolojîyê dixebitim. Jibo doktorîya min, salên min yên borî tiştekî din in û salên min yên li onkolojîyê tiştekî din.  Ser salên li onkolojîyê bêjim: Berî her tiştî, gava nexweş dikevin polîklînîkê, jiber nexweşîya nav-nexweş elbet, ez dixwazim dilên wan aş bikim. Jiber ku dema ez zarok bûm bavê min ez bi Kurmancî, bi kilaman aş dikirim, zimanê min jî, yê aşkirinê Kurmancî ye. Ku ez xaltîyên dolbendsipî, xaloyên bi şal û şapik, jinên di orta zivistanê de bi gore û şimik, yan jî xortên nola qirixên Diyarbekir dimeşin û ji min re nabêjin ‘’doktor xanim’’ lê dibêjin ‘’ablaam’’ dibînim, bi Kurmancîya min û ya wan xeber didim. A rast, nexweş gava zimanê xwe dibihîsin, di destpêkê de aş nabin, şok dibin. Tedawîya kanserê li dera han, li bajarê mezin, li xestexaneya mest î mezin doktoreka ojelî û bi Kurmancî meseleyeka din çêdike: Dilên me bi hevdu re nerm dibin. Nexweş li hêlekê, doktor li hêlekê ger...

Wê şevê nîvê şevê ji dûr ve, dengek, mîna vedana birûskekê dengek hat min û bi wî dengî şîyar bûm.  Gava şîyar bûm, ji xew rabûm, nizanim ji çi bû, min hema hîs kir ku wê tiştekî xerab biqewime.  Hîs bi min re, tirsek ket orta dilê min, ew dilê min î bextreş î berê çend caran şikestî.  Hîn ez di tirs û tatêlê de me, ne di xewa kûr de me ne xulmaş im, ez kut û ketim û realîteya min jî gurm û daket, hat ber min. Realîteyeka li rûyê dinyayê. Min ew berê nedîtibû, çimkî wext tunebû ku ez wê realîteyê bibînim, çimkî xewa kûr û xulmaşbûn ne ti wext bûn berê.  A min kabûs bû, tirs bû yan dilê min bû lê dida? Giştik bi hev re bûn sankî. Jibo ez neşewitim, rev lazim bû ku min xwe avêt derve. Qirîneka wer berz û bilind ji qirika min derket ku pê re deng ji birûska dûr hat birîn. Ba bû, bi guveguv bû, ew jî sekinî.  Lê wek ku ez bi ba, baran û birûskê şil dibûm. Min li xwe nihêrî, qey ez bi hêsirên xwe şil bûbûm, qey ez ji tirsa xwe.  Çavên min li derve li şimikên sor...